Heb je ooit 1000 liter water bespaard met één T-shirt? Of wist je dat je uit slechts één kilo hout maar liefst vier WoodShirts kunt maken?

Sinds 2015 maken we duurzame kleding van hout, die niet alleen ecologisch wordt geproduceerd, maar ook samen met geselecteerde partners tot stand komt die onze waarden op het gebied van kwaliteit, duurzaamheid en eerlijke arbeidsomstandigheden delen.

Ook al klinkt duurzame kleding van hout op het eerste gezicht misschien ongebruikelijk, toch is het een uiterst milieuvriendelijk alternatief voor traditionele materialen zoals katoen en polyester.

Hout is een natuurlijke, biologisch afbreekbare grondstof die, in tegenstelling tot katoen, ook in ons klimaatgebied voorkomt. Het hout voor onze kleding is uitsluitend afkomstig uit duurzaam beheerde bossen, onder andere in Oostenrijk, Duitsland en Tsjechië.  

Duurzaam bosbeheer beschrijft een vorm van bosbeheer waarbij ecologische, sociale en economische aspecten met elkaar in evenwicht worden gebracht. Centraal staat het idee van het natuurlijke regeneratievermogen van het bos. Kort gezegd betekent dit dat het bos voor toekomstige generaties behouden en beschermd wordt. 

Bossen zijn echter meer dan een verzameling bomen. Ze vormen een waardevol ecosysteem en bieden onderdak aan de meest uiteenlopende dier-, schimmel- en plantensoorten. Bovendien dragen ze bij aan de bescherming van water en bodem, doordat ze met hun wortels het waterbergend vermogen van de bodem vergroten en deze tegen erosie beschermen.

Bossen zijn ook van enorm groot belang voor ons klimaat. Ze onttrekken CO² aan de lucht en slaan dit op in bomen en in de bodem. Er wordt aangenomen dat 49% van de wereldwijde CO² in bomen wordt opgeslagen. Door hout te verwerken tot houtproducten blijft de aanwezige CO² opgeslagen, omdat deze pas vrijkomt wanneer het hout biologisch wordt afgebroken. Daarmee dragen houtproducten, zoals onze WoodShirts, bij aan de vermindering van broeikasgasemissies en kunnen ze klimaatschadelijkere materialen vervangen.

In tegenstelling tot gewone katoen is al bij het planten van bomen een wezenlijk verschil in milieuvriendelijkheid zichtbaar. Terwijl in de bosbouw geen extra meststoffen nodig zijn om opbrengsten voor de productie van houtvezels te realiseren, worden voor de katoenteelt verschillende meststoffen en pesticiden gebruikt. De gebruikte middelen, waaronder aldicarb, hebben grote gevolgen voor het milieu en dragen bij aan verontreiniging van zoetwater en de bodem. Het genoemde pesticide veroorzaakt namelijk meer dan 80% van de zoetwaterverontreiniging die op het teeltgebied ontstaat.

Bovendien leidt het hoge waterverbruik door kunstmatige irrigatie van katoenplantages in gebieden met weinig neerslag zelfs tot aanzienlijke, blijvende ecologische schade. Een triest negatief voorbeeld is het opdrogen van het Aralmeer, ooit het grootste binnenwater van de aarde. 
Bossen hoeven daarentegen niet kunstmatig te worden geïrrigeerd en kunnen bovendien langer en in grotere hoeveelheden water opslaan dan een vergelijkbaar open terrein.

Een ander voordeel van de grondstof hout voor kleding ligt in het benodigde teeltoppervlak. Voor dezelfde hoeveelheid vezels is het benodigde oppervlak voor katoen gemiddeld 300 tot 500% groter dan voor vezels die uit hout worden gewonnen. Bovendien hoeft er voor bosbeheer niet eerst land te worden vrijgemaakt, zoals bij monoculturen zoals bijvoorbeeld katoen wel het geval is. 

Het procedé voor de productie van viscosevezels kan waarschijnlijk worden beschouwd als de stamvader van onze stof en werd al in de jaren 1890 ontwikkeld. Het viscoseprocedé heeft echter enkele nadelen. Als oplosmiddel wordt koolstofdisulfide gebruikt, dat niet alleen schadelijk is voor het milieu en de gezondheid, maar ook zeer veel grondstoffen vergt.

Het procedé waarmee de vezels voor onze houtachtige kleding worden geproduceerd, overtuigt daarentegen vooral in vergelijking met andere cellulosegebaseerde geregenereerde vezels door zijn milieuvriendelijkheid. 

In de eerste stap wordt cellulose uit het hout geëxtraheerd. Zo ontstaat pulp, die vervolgens in organisch, milieuvriendelijk N-methylmorpholine-N-oxide (NMMO) wordt opgelost door water te onttrekken, zonder chemische modificatie. Het is belangrijk om te vermelden dat er in het hele proces wordt afgezien van giftige reagentia, zoals het hierboven al genoemde koolstofdisulfide (CS2). Vervolgens wordt de pulp gefilterd en ten slotte door spindoppen geperst. De gevormde vezels worden daarna neergeslagen in een bad met een waterige NMMO-oplossing en vervolgens samengevoegd tot een vezelkabel.

Het oplosmiddel kan steeds opnieuw worden gerecycled, omdat het dankzij zijn goede mengbaarheid met water zeer eenvoudig uit de vezel kan worden verwijderd. Het recyclingpercentage ligt op een indrukwekkende 99,5-99,8 %. Daardoor is de vezelwinning milieuvriendelijk en worden waardevolle hulpbronnen bespaard.

Hoeveel hulpbronnen kunnen worden bespaard, wordt al duidelijk wanneer we het waterverbruik van de door ons gebruikte houtvezel vergelijken met dat van katoen.

Voor de productie van 1 kg houtvezels zijn 0,02 m³ proceswater en 0,243 m³ koelwater nodig. Voordat er echter een vezel uit de katoenplant is geproduceerd, is naast slechts 0,005 m³ proceswater en 0,037 m³ koelwater maar liefst 5,69 m³ water gebruikt voor irrigatie. Bovendien is het water voor de productie van katoenvezels voor 70% afkomstig uit grondwater en voor 30% uit oppervlaktewater. In totaal ligt het waterverbruik voor de productie van katoenvezels daarmee 10 tot 20 keer – zonder koelwater zelfs 100 tot 500% – hoger dan bij de houtvezels in onze kleding. Tot slot komt daar nog bij dat het grootste deel van het waterverbruik bij de productie van houtvezels uitsluitend voor koeldoeleinden wordt gebruikt en onbelast wordt teruggevoerd naar het oppervlaktewater.

Ook de energiebalans van het productieproces van houtvezels mag er zijn. Tot aan de volledige productie van de vezel komt er namelijk per kilogram geproduceerde vezel slechts 0,1 kg CO₂ vrij, terwijl bij de katoenproductie per kilogram vezels 2 kg CO₂ ontstaat. Door houtvezels te gebruiken in plaats van katoen kan de CO₂-uitstoot dus met een factor 20 worden verminderd. Ook is het belangrijk te vermelden dat de energie voor de productie van houtvezels vrijwel uitsluitend wordt gewonnen uit het gebruik van restproducten (zoals schors en loog); om precies te zijn is 86,3% van de gebruikte brandstoffen niet-fossiel en CO₂-neutraal.

Uit hout gewonnen vezels zijn, net als het hout waaruit ze zijn ontstaan, zeer goed biologisch afbreekbaar. In tegenstelling tot synthetische materialen zoals polyester, die in de modebranche het meest worden verwerkt en eeuwen nodig hebben om af te breken of te vergaan, hebben cellulosevezels zoals lyocell slechts enkele jaren nodig om biologisch afgebroken te worden en laten ze daarbij geen schadelijke resten achter.

Met ons project willen we meer doen dan alleen milieuvriendelijke kleding maken. We willen alternatieven laten zien, begrip creëren voor de complexe werkstappen, een kijkje achter de schermen bieden en zo de waardering vergroten. Omdat we een grondstof uit de natuur gebruiken, willen we graag meer teruggeven en ons inzetten voor de natuur.

Daarom planten we sinds de oprichting van wijld voor elke bestelling een boom in Mexico en steunen we daar een lokaal herbebossingsproject. In 2021 hebben we een eigen stuk bos bij Marsberg in het Sauerland aangekocht en ons eigen herbebossingsproject gestart. Dit door klimaatverandering verwoeste stuk bos willen we samen met jou opnieuw bebossen, zodat er een soortenrijk bos kan ontstaan. 

Met wijld willen we ons enerzijds inzetten voor het gebruik van duurzame grondstoffen, maar anderzijds ook aandacht vragen voor de arbeidsomstandigheden waaronder kleding wordt gemaakt. Het grootste deel van de kleding wereldwijd wordt helaas onder mensonwaardige omstandigheden geproduceerd. Daarbij gaat het niet alleen om het naaien van kleding, maar om het hele proces, vanaf de grondstof, zoals de katoenplant.

We willen graag bewustzijn creëren over hoeveel mensen samenwerken voordat er uiteindelijk een kledingstuk kan ontstaan. Deze achtergrondinformatie en de kennis over de lange productieketens zorgen ervoor dat je met andere ogen naar kleding kijkt. We hopen dat we met ons kleine project kunnen bijdragen aan meer transparantie en daarmee aan meer inzicht, zodat mensen bewuster inkopen en kleding langer dragen.

Dat is voor ons precies wat duurzaamheid betekent.